Krótka historia książki cz. 1 – Papirus
O książkach / 2018-11-26

W  ostatnim wpisie nakreśliłem rozwój książki od papirusowych zwojów, aż do czasów współczesnych. Biorąc pod uwagę, że nie wyczerpałem w ten sposób pasjonującej historii książki (teraz też tego nie zrobię), chciałbym delikatnie rozwinąć opis drogi jaką odbyły pierwsze zwoje papirusu, aby stać się współczesną książką. Wszystko zaczęło się nad Nilem Pod koniec osiemnastego wieku Europejczycy zachwycili się Starożytnym Egiptem. Na skutek relacji różnych żołnierzy, kupców, badaczy i grabieżców do „cywilizowanego” świata napływały informacje o złotych maskach pośmiertnych, pięknych królach i królowych, niezrównanych bibliotekach i piramidach wzniesionych z niebywałą precyzją. Zachwyt nad wspaniałą egipską cywilizacją trwa do dziś i jest w pełni uzasadniony. Zachwyt ten, bywa jednak bardzo często nie pełny, ponieważ zapominamy o jednym z najważniejszych, jeżeli nie najważniejszym wynalazku jaki zawdzięczamy Dzieciom Nilu – papirusie. Papirus to, jak dobrze wiemy, materiał piśmienniczy otrzymywany z trzciny papirusowej (Cyperus papyrus) występującej niegdyś obficie w delcie Nilu. Do produkcji papirusu używano łodygi rośliny, która ma trójkątny przekrój, miąższ krajano na paski w miarę możliwości cienkie i jak najszersze. Następnie układano je gęsto obok siebie na desce zwilżonej wodą tak, by brzegi pasków nachodziły na siebie. Na tę warstwę kładziono w poprzek drugą, po czym obcinano wystające końce. Całość sklepywano, w wyniku czego powstawał spójny…

Kilka słów na początek (o książkach i nie tylko)
O książkach / 2018-11-19

Myśląc, mówiąc i pisząc o książkach nieodmiennie mam ochotę zacząć od słów ewangelisty „Na początku było słowo”. Słowo jako dźwięk, wyraz naszych myśli i pragnień. Narzędzie którym ludzie przekazywali sobie opowieści o bogach i życiu codziennym. Przez całe wieki jedyny „nośnik” wiedzy ludzkości, aż do momentu wynalezienia pisma. Aby utrwalić słowo głoszone, człowiek zaczął żłobić je klinem lub malować w formie obrazków na kamiennych płytach. W końcu, około 1500 lat przed naszą erą, Egipcjanie zaczęli używać kruchego papirusu, który następnie trafił do  Grecji i Rzymu. Razem z rozwojem imperiów dotarł w najodleglejsze zakątki znanego świata. Stopniowo wypierany przez pregamin, sporadycznie był używany jeszcze w XI wieku n.e. Nowy wynalezek którego nazwa pochodzi od miasta Pergamon, tymczasem wprowadził utrwalanie słowa pisanego na kolejny poziom trwałości. Ok. V wieku, pojedyńcze karty pergaminu zaczęto łączyć pojedyńcze składki pergaminu w jednolite bloki, które dla ochrony oprawiano w drewno i skórę. W ten sposób powstały pierwsze, przepisywane ręcznie i ozdabiane pięknymi inicjałami książki. Najpotężniejsze przedmioty wymyślone przez ludzkość. Wraz z rozwojem introligatorstwa i technik zdobniczych rękopisy stały się prawdziwymi dziełami sztuki, niezwykle wartościowymi i pięknymi. Wraz z wynalezieniem druku, księgi rękopiśmienne zaczęły odchodzić do lamusa, rónież pregamin został wyparty zupełnie przez dużo tańszy papier. Książki…